Het zijn niet alleen nieuwbouwprojecten die momenteel in het Venlose stadsbeeld te zien zijn. Er staan ook opvallend veel historische gebouwen in de steigers voor een grondige opknapbeurt. Vier topmonumenten wel te verstaan: Nedinsco en het pand Wolters-van Wylick in Venlo, het Kranenbreukershuis in Tegelen en de Schanstoren in Arcen. Hoogtijdagen voor het restauratievak in Venlo dus.

Verscholen in een helling is ten oosten van de provinciale weg in Arcen, aan een zijweg van het Lange Hek, midden in het bos een geheimzinnig traliehek te vinden. Slechts een enkeling weet dat het hek toegang geeft tot een van de weinige ijskelders die Limburg rijk is.

Floriade, Arcadis en de gemeente Venlo hebben de handen ineen geslagen om gezamenlijk de cultuurhistorie als integraal onderdeel van de Floriade zichtbaar en beleefbaar te maken. Binnen het ontwerp van de Floriade is daartoe een drie kilometer lange cultuurhistorische route ontwikkeld die het verleden van het gebied actief laat zien.

Wie Arcen inrijdt zal het raadhuis met zijn hoog oprijzende tentdak aan het Raadhuisplein niet ontgaan. Het opvallende pand, dat in 1950 gereed kwam, is het laatste ontwerp in Nederland in een lange reeks van gemeentehuizen van de befaamde architect A.J. Kropholler (1881-1973). De gemeente Venlo liet onlangs het beeldbepalende bouwwerk uitvoerig documenteren. Conclusie: het raadhuis is een nagenoeg gaaf en compleet ‘totaalkunstwerk'.

Het stadskernonderzoek in Venlo nadert zijn voltooiing. Vanaf 2005 wordt de binnenstad systematisch onder de loep genomen en worden oude panden straat voor straat onderzocht, met name van binnen, op zoek naar oude constructies en andere verborgen sporen uit de Middeleeuwen. Bart Klück en Birgit Dukers leggen momenteel de laatste hand aan hun bevindingen. De bouwhistorische rapporten over de Vleesstraat, de Lomstraat en de Gasthuisstraat zijn klaar.

Heeft u wel eens een kroketje of typisch Venloos ‘friet-ei’ uit een automatiek gegeten? Vast wel, want ‘eten uit de muur’ is nog steeds onverminderd populair. Maar wist u dat dit opmerkelijke fastfoodverschijnsel niet alleen iets is van onze tijd? In de Venlose Vleesstraat is onlangs de oudste ‘automatiek’ van de stad opgespoord. Bouwjaar: omstreeks 1445.

Veel mensen hebben bij het zien van een archeologische opgraving geen idee waar de archeologen naar zoeken. Ze zien hooguit wat oude muren. Niets spannends aan, wordt dan vaak gedacht. Er is veel verbeeldingskracht nodig om te beseffen waar die muren ooit onderdeel van uitmaakten. Gelukkig zijn er tegenwoordig moderne technieken om de verbeelding een handje te helpen. Bij het onderzoek naar fort Sint Michiel worden realistische 3D-reconstructies uitgewerkt, zodat je straks via het scherm door het fort kunt wandelen.

Venlo is weer een toren rijker: de Romertoren aan de Maasboulevard. Kloeke torens werden ook in de middeleeuwen gebouwd. Het duurde wat langer, maar het resultaat was er ook naar. Voor de middeleeuwers schuilde in de bouw van torens ook een gevaar. Niet zelden brandde een complete stad of een heel dorp af door blikseminslag. Om dit gevaar af te wenden werd iets bedacht. Zo ook in Tegelen, op de enige bewaard gebleven middeleeuwse toren van de gemeente Venlo.

Tussen 2005 en 2010 is uitgebreid cultuurhistorisch onderzoek gedaan in de historische binnenstad van Venlo en in de oude kernen van Tegelen, Steyl en een deel van Belfeld. De gemeente Venlo wil nu de panden met de meest gaaf bewaarde historische constructies en de meest bijzondere onderdelen in het gemeentelijk monumentenregister opnemen. In totaal gaat het om 72 objecten.

Venlo heeft het Kranenbreukershuis in Tegelen overgedragen aan Vereniging Hendrick de Keyser. Deze erfgoedorganisatie gaat de restauratie en herbestemming van het historische pand uitvoeren. Het rijksmonument wordt zorgvuldig hersteld, met ruimte voor wonen en een publieke functie die verwijst naar het bijzondere verleden van het pand.

Het immense, kleurrijke mozaïek op de gevel van Martinushof kan vrijwel niemand ontgaan die door de Tegelse Raadhuislaan gaat. Helaas verkeert het beeldbepalende mozaïek in zeer slechte staat. Complete stukken brokkelen af en vallen naar beneden. Een gevaarlijke situatie dus. De kosten voor restauratie worden geschat op 100.000 tot 150.000 euro. Hoe nu verder?

Dat Venlo in de Tweede Wereldoorlog zware bombardementen heeft moeten doorstaan, is genoeglijk bekend. Dat de stad voor een belangrijk deel in puin lag en in rap tempo weer is opgebouwd is ook geen nieuws. Veel Venlonaren hechten weinig betekenis aan de naoorlogse gebouwen in en om de binnenstad. Maar wist u, dat Venlo in landelijk perspectief een belangrijke wederopbouwstad is en dat Venlo wel degelijk enkele toppers in huis heeft? De gemeente Venlo bracht de highlights onlangs in kaart.

Er is geen Venlonaar die het markante Nedinsco-gebouw niet kent. Het troosteloze, leegstaande fabriekscomplex op de hoek van de Molensingel en de Prof. Gelissensingel heeft de afgelopen jaren al heel wat stof doen opwaaien. Ooit werd dit monument van het Nieuwe Bouwen verguisd en weggedacht. Woningcorporatie Woonwenz zette de schouders eronder en maakte samen met de gemeente Venlo een realiseerbaar herbestemmingsplan. Nu de kogel door de kerk is kan de restauratie eindelijk van start.

Fietst of wandelt u wel eens door de Grote Kerkstraat in de binnenstad van Venlo? Dan hebt u vast de dichtgespijkerde oude gevel opgemerkt, schuin tegenover de Martinuskerk. Al jaren vragen Venlonaren zich af: ‘Waat geit d’r gebeure mit de alde drökkerie van Wolters-Van Wylick?' Goed nieuws: dit jaar verdwijnen de houten platen en gaat de gevel in de steigers.

Nog een aantal weken en dan is de herinrichting van het Koninginneplein klaar. Op het plein kun je bijna niet om de opvallende vormgeving van de leuning van de tunnel heen. Gestoken in een modern jasje, wordt verwezen naar het roerige vestingverleden van Venlo. Stadsarcheoloog Maarten Dolmans legt uit waarom juist hier voor deze invulling is gekozen.

In 2007 deed Woningstichting Woonwenz een bijzondere vondst in een pand aan de Emmastraat in Venlo-Zuid. In de door hun aangekochte in 1965 gesloten beeldenfabriek, leek de tijd te hebben stilgestaan. Vrijwel het complete interieur inclusief mallen, beelden en gereedschap was nog aanwezig. Hoewel het bedrijfspand niet behouden kon worden, keerde een deel van de beelden terug in een eigentijdse setting.

Vlak voor de oostelijke vestingmuur van het Fort Sint-Michiel werd bij de jongste archeologische opgraving een houten constructie gevonden waar de onderzoekers aanvankelijk geen raad mee wisten. Een Franse encyclopedie uit de 18e eeuw bood uiteindelijk de oplossing. Het blijkt te gaan om de resten van een pompinstallatie.

Woonwenz opende op 26 april twee nieuwe woongebouwen in Park Rijnbeek. De namen van deze gebouwen verwijzen naar historische personages: 'Markies Spinola' en 'Hertogin Isabella'. Wist u dat deze Italiaanse markies en deze Spaanse Hertogin een belangrijke rol hebben gespeeld in het Venlo van de 17e eeuw? En dat de erfenis van de markies en de hertogin nog steeds in Venlo en omgeving is te zien? In het nieuwe Venlose katern leest u er alles over.

Begin dit jaar meldde amateurarcheoloog Bob Kuiper uit Venlo dat hij een zilveren Keltische munt had gevonden in Arcen. Keltische munten zijn in het algemeen al zeldzaam en het exemplaar uit Arcen is daarop zeker geen uitzondering.

Geen middeleeuws volk spreekt zo tot de verbeelding als de Vikingen of Noormannen. Tot op heden roept het woord Viking zowel angst en afkeer als fascinatie en respect op. Deze tegenstrijdige gevoelens weerspiegelen het feit dat de beruchte noorderlingen zowel ondernemende en succesvolle handelaren als meedogenloze plunderaars waren. Ook in en om Venlo.

‘De eigenlijke poort heeft niets bijzonders' aldus een beschrijving door de militair F. van Brunsveld Van Hulten over de Keulse Poort in 1817. De massieve funderingen die bij rioleringwerkzaamheden begin oktober 2011 voor even zichtbaar waren en oude tekeningen van het bouwwerk, geven echter een heel ander beeld.

Veel Tegelenaren vragen zich al jaren af wanneer het verkrotte Kranenbreukershuis aan de Hoekstraat eindelijk wordt opgeknapt. Bijna is het zover: de gemeente Venlo krijgt 3,5 ton subsidie van het Rijk voor herstel. Daarmee komt de restauratie van dit Tegels topmonument uit 1767 concreet in beeld.

In de 'Erfgoedverordening Venlo 2010' zijn voorschriften en regels met betrekking tot het cultuurhistorisch erfgoed (archeologie, cultuurlandschap en monumenten) vastgelegd. Ook de wettelijke taken van de gemeente Venlo met betrekking tot rijksmonumenten zijn in de erfgoedverordening nader uitgewerkt. Verder zijn regels opgenomen over onder andere de aanwijzing van gemeentelijke monumenten en archeologische verwachtingsgebieden. Ook bevat de erfgoedverordening spelregels rondom het aanvragen van vergunningen voor het wijzigen van monumenten.

Woont u in de nieuwbouwwijk Maasveld in Tegelen en fietst u wel eens door de Oudemarktstraat, de Sint Martinusstraat of de Hoekstraat naar het Centrum? Dan is u vast wel eens opgevallen dat in deze straten nog veel oude huizen met fraaie tuinen en oude bomen staan. Wat veel Tegelenaren niet weten is dat deze buurt het ‘echte’ centrum van Tegelen is: Aad-Tegele, dat in de jaren zestig nog op de nominatie stond om geheel gesloopt te worden. Tegenwoordig denken we daar gelukkig anders over.

Bij archeologische opgravingen op het Wilhelminaplein in Tegelen is in 2010 een kleine vondst gedaan van grote betekenis. Een potscherf vormt het eerste tastbare bewijs dat de omgeving bij de huidige Sint Martinuskerk al in de Vroege Middeleeuwen (circa 500-1000 na Chr) werd bewoond.

Het stadswapen van Venlo heeft een zeer lange geschiedenis. De afgebeelde symbolen, de halve leeuw en het anker, gaan terug tot de 13e eeuw. Beide symbolen werden voor het eerst afgebeeld op het oudste zegel van de Venlose schepenen uit 1269. Leeuw en anker maken tot de dag van vandaag deel uit van het officiële wapen van de gemeente Venlo. Over dit wapen en de zegels en wapens van Blerick, Arcen, Velden, Tegelen en Belfeld is een bijzonder boek verschenen.

Tijdens archeologisch vooronderzoek in het kader van de herontwikkeling van het Kazernekwartier is op op 27 september op de locatie van het nieuw te bouwen MFC een bijzondere vondst gedaan. Direct ten westen van de Venrayseweg, niet ver van de ingang van het kazerneterrein, vonden archeologen sporen van een Merovingisch gebouwtje uit de 6e of 7e eeuw: een zogenoemde 'hutkom'.

De ouderdom van de houten paal, die tijdens het duikonderzoek begin dit jaar in de Maas is gevonden, is bekend. Omdat de paal werd gevonden in het verlengde van de Romeinse Maasovergang, was er een kans dat het fragment deel had uitgemaakt van een Romeinse brug. Dat blijkt nu echter niet het geval te zijn.

Water speelde een belangrijke rol als verdedigingsmiddel in de tijd toen Venlo een vestingstad was. De stad was omzoomd door forse muren, aarden wallen en brede grachten. Bij archeologisch onderzoek rondom de binnenstad komen restanten van de vesting telkens weer tevoorschijn. In het gebied Maaswaard, bij de Molensingel, werd in 2009 een zeer bijzondere ontdekking gedaan. Hier kwam een vrijwel compleet gaaf bewaard gebleven sluisje uit 1733 tevoorschijn.

Tijdens recent historisch onderzoek is ontdekt dat Belfeld vroeger 'Bellefelt' heette. In een document uit 1326, bewaard in Düsseldorf, wordt die naam vermeld. Tot nu toe is gedacht dat de eerste naamsvermelding 'Belven' was, maar die conclusie is nu bijgesteld. 'Bellefelt' betekent waarschijnlijk zoveel als 'wit veld'.

Wist u dat Belfeld, zoals het nu is, pas zestig jaar bestaat? En dat de oudste kern van Belfeld vrijwel alleen nog te herkennen is aan het raadhuis en een kerkhof dat daar ligt? Het dorp Belfeld heeft een bijzondere geschiedenis: reden voor gemeente Venlo om ermee aan de slag te gaan en om de highlights in de schijnwerper te zetten, zodat iedereen in Belfeld de geschiedenis kan beleven.