Venlo
 

Monumenten

Cultuurhistorie is de verzamelnaam voor archeologie, cultuurlandschap en monumenten. Het maken van kaders en regels voor bescherming en ontwikkeling van cultuurhistorisch erfgoed is een taak van het Rijk en van gemeenten. Binnen de gemeente Venlo geeft de sectie Monumenten en Archeologie van de afdeling Ruimtelijke Ontwikkeling hieraan invulling.

 

Gemeente Venlo
Afdeling Ruimte en Economie

Team Wonen en Leven

Cluster Erfgoed

 

Garnizoenweg 3 gebouw F

Postbus 3434

5912 RK  Venlo

tel 077-359 63466994
cultuurhistorie@venlo.nl

 

 

De gemeente Venlo gaat zorgvuldig om met het bieden van correcte en actuele informatie aan de bezoekers van deze website. Zij kan echter niet garanderen dat deze informatie in alle gevallen foutloos, volledig en actueel is. Komt u informatie tegen die niet correct of verouderd is, dan stellen wij uw reactie bijzonder op prijs.

 

Aan de informatie op deze website van de gemeente Venlo kunnen geen rechten worden ontleend. Verder aanvaardt de gemeente Venlo geen aansprakelijkheid voor schade als gevolg van onjuistheden en/of gedateerde informatie.

 

Het auteursrecht van informatie die via links toegankelijk is ligt bij de eigenaar van de betreffende pagina’s. De gemeente Venlo is niet verantwoordelijk voor de inhoud van de sites waar naar wordt verwezen. Koppeling houdt ook geen bekrachtiging van gegevens in.

 

© 2010-2015 │ gemeente Venlo Monumenten en Archeologie

Oudste automatiek van Venlo ontdekt in Vleesstraat

Heeft u wel eens een kroketje of typisch Venloos ‘friet-ei’ uit een automatiek gegeten? Vast wel, want ‘eten uit de muur’ is nog steeds onverminderd populair. Maar wist u dat dit opmerkelijke fastfoodverschijnsel niet alleen iets is van onze tijd? In de Venlose Vleesstraat is de oudste ‘automatiek’ van de stad opgespoord. Bouwjaar: omstreeks 1445.

 

Venlo's oudste automatiek is gevestigd in de achtergevel van het pand Vleesstraat 7-9, het zogenoemde ‘Huis Ottenheym’. Dit pand behoort tot de meest markante 15e-eeuwse panden in de Venlose binnenstad. Tussen de vensters van de zolderverdieping in de achtergevel zit een aantal curieuze gaten, nagenoeg onopvallend voor de leek. Deze gaten dateren uit de tijd toen het pand is gebouwd, zo is onlangs gebleken.

 

Ingemetselde kruiken

Er zijn vierkante openingen in het metselwerk, tussen de bakstenen, maar ook ronde openingen met keramische randen. In dit laatste geval gaat het om ingemetselde kruiken van steengoed uit Langerwehe (Duitsland), die met de voet of met de hals uit de gevel steken. De bodem van de kannen is voorzichtig ingeslagen, zodat er aan de voet een opening is ontstaan.

Spreeuwenpotten_2

Lekkernij

'De gaten en kruiken in het muurwerk waren bij uitstek geliefde broedplaatsen voor vogels, met name spreeuwen', legt Roy Denessen (Monumenten Venlo) uit. 'In tijden van voedselschaarste, meestal in het vroege voorjaar na een lange strenge winter, waren de jonge vogels een welkome aanvulling op de sobere maaltijd van de middeleeuwers. Via een luikje aan de binnenzijde waren de nesten vanaf de zolder makkelijk bereikbaar. Weliswaar geen kant-en-klare hap, maar na bereiding wel een ware lekkernij voor middeleeuwse fijnproevers'.

 

Ontdekkingstocht door de binnenstad

De ingemetselde kruiken in de Vleesstraat worden ook wel ‘spreeuwenpotten’ genoemd. De Venlose spreeuwenpotten zijn in Nederland niet uniek, maar wel behoorlijk zeldzaam. Voor zover we weten is de Vleesstraat de enige plek in Venlo waar spreeuwenpotten nog voorkomen. Er zullen er ongetwijfeld meer zijn geweest. Bij een opgraving aan de Grote Kerkstraat in 2006 is in elk geval een spreeuwenpot uit circa 1600 teruggevonden, die los tegen de gevel van een pand moet hebben gehangen.

 

De ingemetselde spreeuwenpotten in de Vleesstraat zijn opgemerkt door Bart Klück en Birgit Dukers van Buro4 Bouwhistorie, die in opdracht van de gemeente Venlo de binnenstad systematisch onder de loep nemen en oude panden straat voor straat onderzoeken.

 

Een ware ontdekkingstocht naar constructies en andere verborgen sporen uit de Middeleeuwen, blijkt nu. Over het Huis Ottenheym zijn we het volgende te weten gekomen:

  • Pand uit 1442-1446. Door middel van onderzoek naar jaarringen in het gebruikte hout op de zolder (zogenoemd ‘dendrochronologisch onderzoek’) is vast komen te staan dat het huis rond het midden van de 15e eeuw moet zijn gebouwd, tussen 1442 en 1446 om precies te zijn.

  • Handelshuis van vooraanstaande Venlose ondernemer. Het pand behoorde in de Middeleeuwen tot de meest vooraanstaande huizen in de Vleesstraat, bestaande uit een voorhuis en een achterhuis. Het voorhuis was in gebruik als bedrijfspand. De hoge verdiepingen, zolders en kelders dienden als opslagplaats voor handelswaar: een voor Venlo karakteristiek handelshuis.

  • Waardevolle elementen. Het pand bevat een schat aan historische onderdelen. Balken en kapspanten zijn meer dan 500 jaar oud. In de kelder zijn nog sporen aanwezig van een ouder pand dat hier voorheen heeft gestaan, vermoedelijk uit de 14e eeuw.

Meer weten over middeleeuwse panden in Venlo? Binnenkort kunt u de complete onderzoeken naar de Lomstraat, Vleesstraat, Gasthuisstraat en Parade vanaf deze website inzien. Het deelonderzoek Vleesstraat 7-9 is nu al te raadplegen via onderstaande link.

 

Links

Bouwhistorische inventarisatie Vleesstraat: onderdeel Vleesstraat 7-9

 

[Foto: Birgit Dukers]