Raadhuis Arcen: kunstwerk van architect Kropholler

Wie Arcen inrijdt zal het raadhuis met zijn hoog oprijzende tentdak aan het Raadhuisplein niet ontgaan. Het opvallende pand, dat in 1950 gereed kwam, is het laatste ontwerp in Nederland in een lange reeks van gemeentehuizen van de befaamde architect A.J. Kropholler (1881-1973). De gemeente Venlo liet onlangs het beeldbepalende bouwwerk uitvoerig documenteren. Conclusie: het raadhuis is een nagenoeg gaaf en compleet ‘totaalkunstwerk'.

Het raadhuis van Arcen is momenteel niet meer in gebruik als gemeentekantoor. Alleen representatieve bijeenkomsten en trouwerijen vinden er nog plaats. De gemeente Venlo buigt zich over de toekomst van het gebouw. Om die reden is onlangs de cultuurhistorische waarde van het raadhuis in beeld gebracht. Onderzoeksbureau Van Meijel Adviseurs in Cultuurhistorie uit Nijmegen maakte een uitvoerige beschrijving van het pand, de ontstaansgeschiedenis en de bijzondere inventaris.

Rivaliteit Arcen-Velden

Omdat het oude gemeentehuis naast de kerk in Arcen na de Tweede Wereldoorlog in puin lag, was er noodzaak om een nieuw bestuursgebouw te bouwen. Als gevolg van de rivaliteit tussen Arcen en Velden was de locatie een belangrijk discussiepunt voor de lokale verkiezingen van 1947. Het bleef echter Arcen. Voor de bouw kwam een andere prominente plek in beeld aan de Markt. Daar stond tot dan toe een transformatorhuisje.

Het gemeentebestuur gaf aan de Venlose architect P. Leusen opdracht om voor deze beeldbepalende plek een nieuw gemeentehuis te ontwerpen. Hij presenteerde diverse plannen, die echter door de provincie telkens werden afgewezen. Om de impasse te doorbreken werd in 1949 architect A.J. Kropholler als adviseur binnengehaald. Hij had namelijk in de jaren dertig en veertig naam gemaakt als ontwerper van een tiental raadhuizen elders in Nederland. Vanaf 1949 ging het snel. Kropholler verzorgde het uiteindelijke ontwerp en architect Leusen werd belast met de bouw.

In de trant van Berlage

Kropholler ontwierp in de trant van architect Berlage, gecombineerd met Oudhollandse trekjes. Het Arcense raadhuis kreeg een monumentale ingangspartij met bordes, leeuwen en een opvallend tentdak. Dit type dak had Kropholler ook in Leidschendam, Heesch en Asten toegepast. Ook had de architect bijzondere aandacht voor de omgeving van het raadhuis. Lantaarns, trappartijen en voorplein met dorpspomp werden mee ontworpen.

Roy Denessen (monumenten Venlo): ‘Niet alleen de buitenzijde is bijzonder vormgegeven, ook het interieur is zeer fraai uitgevoerd. De meest rijk versierde vertrekken zijn de centrale hal, de trappenhuizen en de raadzaal. De wanden zijn uitgevoerd in geglazuurde bakstenen met verdiepte voegen. Hal en trappenhuis zijn voorzien van fraaie gemetselde rondbogen. De kamers worden verlicht door smeedijzeren lantaarns en plafonnières. De gangen hebben decoratieve glas-in-loodvensters en vloeren in leisteen of gebakken tegeltjes. Alles is zeer zorgvuldig vormgegeven en gemaakt van duurzame materialen, net zoals we dat kennen van Berlage'.

Bijzondere inventaris

Behalve het gebouw zelf kreeg Kropholler ook opdracht om nieuw meubilair te ontwerpen. Karakteristiek voor het meubilair zijn de zware uitvoering met pen- en ankerverbindingen, afgeschuinde hoeken, decoratieve briefpanelen en snijwerk van gestileerde takken en rozetten. ‘Omdat het integrale ontwerp van gebouw en inventaris nagenoeg gaaf bewaard is gebleven kunnen we spreken van een bijzonder en monumentwaardig ‘totaalkunstwerk', nota bene van een landelijk befaamde architect. Een pronkstuk voor Venlo in het algemeen en voor Arcen in het bijzonder', aldus Roy Denessen.

[Foto: Van Meijel Adviseurs in Cultuurhistorie]

reageer