Venlo
 

Cultuurlandschap

Cultuurhistorie is de verzamelnaam voor archeologie, cultuurlandschap en monumenten. Het maken van kaders en regels voor bescherming en ontwikkeling van cultuurhistorisch erfgoed is een taak van het Rijk en van gemeenten. Binnen de gemeente Venlo geeft de sectie Monumenten en Archeologie van de afdeling Ruimtelijke Ontwikkeling hieraan invulling.

 

Gemeente Venlo
Afdeling Ruimte en Economie

Team Wonen en Leven

Cluster Erfgoed

 

Garnizoenweg 3 gebouw F

Postbus 3434

5912 RK  Venlo

tel 077-359 63466994
cultuurhistorie@venlo.nl

 

 

De gemeente Venlo gaat zorgvuldig om met het bieden van correcte en actuele informatie aan de bezoekers van deze website. Zij kan echter niet garanderen dat deze informatie in alle gevallen foutloos, volledig en actueel is. Komt u informatie tegen die niet correct of verouderd is, dan stellen wij uw reactie bijzonder op prijs.

 

Aan de informatie op deze website van de gemeente Venlo kunnen geen rechten worden ontleend. Verder aanvaardt de gemeente Venlo geen aansprakelijkheid voor schade als gevolg van onjuistheden en/of gedateerde informatie.

 

Het auteursrecht van informatie die via links toegankelijk is ligt bij de eigenaar van de betreffende pagina’s. De gemeente Venlo is niet verantwoordelijk voor de inhoud van de sites waar naar wordt verwezen. Koppeling houdt ook geen bekrachtiging van gegevens in.

 

© 2010-2015 │ gemeente Venlo Monumenten en Archeologie

Monumentale ijskelder in Arcense bossen

Verscholen in een helling is ten oosten van de provinciale weg in Arcen, aan een zijweg van het Lange Hek, midden in het bos een geheimzinnig traliehek te vinden. Slechts een enkeling weet dat het hek toegang geeft tot een van de weinige ijskelders die Limburg rijk is.

 

Functie van ijskelders

De aanduiding ijskelder voor het ondergrondse gebouwtje geeft aan waarvoor het bedoeld was: het bewaren van ijs. In een tijd dat er nog geen koelkasten waren werd, vooral door bierbrouwers, bakkers en de adel die zich deze luxe kon veroorloven, gezocht naar een manier om ook in de zomermaanden over koeling te beschikken. Al naar gelang de behoefte werden er met hamer en beitel stukken ijs van de voorraad in de kelder afgehakt.

IJskelder in de bossen van Arcen
De ijskelder in Arcen

Vooral omstreeks 1820 valt in Nederland een hausse in de bouw van ijskelders waar te nemen. Hoewel er tot op heden geen schriftelijke bronnen zijn gevonden, weten we uit de overlevering dat ook de Arcense ijskelder uit het begin van de 19e eeuw moet dateren.

 

Doorsnede van de ijskelder in ArcenDe huidige toegang zag er toentertijd anders uit. Oorspronkelijk was voor het traliehek een portaal met een dubbele deur aanwezig. Vanuit het portaal kon door het luik het uit de bevroren kasteelgrachten gehakte ijs in de circa 3 meter diepe kelder gedeponeerd worden. Op die wijze werd de gehele kelder, die 3 meter in het vierkant meet, met ijsblokken gevuld.

 

Alles was erop gericht het ijs zo lang mogelijk te bewaren. Niet voor niets waren de deuren van het portaal, dat als sluis diende, naar het noorden gericht. Het tongewelf van de kelder is ter isolatie met een dikke laag aarde afgedekt. Na de bouw van de kelder werd rondom een bos aangelegd dat voor de nodige schaduw moest zorgen.

 

In Arcen werd als extra bescherming tegen de zonnestraling en zolang de bomen nog niet groot genoeg waren, een rieten zadeldak op palen boven de ijskelder aangebracht. Dat bouwwerk was nog tot in de Tweede Wereldoorlog aanwezig. In het tongewelf van de kelder is een aantal haken aangebracht. Waarschijnlijk werd hieraan voedsel zoals geschoten wild opgehangen.

 

Ligging van de ijskelder nabij het kasteel van Arcen

 

Restauratie

De ijskelder is enkele jaren geleden gerestaureerd. Het verdwenen voorportaal is toen weer herbouwd. Echter niet met de oorspronkelijke hoogte, waardoor de sluis een kruipruimte is geworden, terwijl men daar destijds rechtop in kon staan. Alleen het deurtje naar de kelder zelf was halfhoog.

 

Voorburcht van het kasteel van Arcen (foto Loe Giesen)

 

De huidige eigenaar, Stichting het Limburgs Landschap, heeft de ijskelder een nieuwe functie gegeven. Door het deurtje te voorzien van een vliegopening is de ijskelder zeer geschikt geworden voor vleermuizen die de ruimte nu gebruiken als slaapplaats. Wegens de zeldzaamheid verdient het object vanuit cultuurhistorisch oogpunt een opwaardering waarbij aan de oorspronkelijke functie en de relatie met Kasteel Arcen een grotere bekendheid wordt gegeven.

 

[Foto's: Louis Reutelingsperger, Loe Giesen en gemeente Venlo | tekening: Louis Reutelingsperger]