Venlo
 

Archeologie

Cultuurhistorie is de verzamelnaam voor archeologie, cultuurlandschap en monumenten. Het maken van kaders en regels voor bescherming en ontwikkeling van cultuurhistorisch erfgoed is een taak van het Rijk en van gemeenten. Binnen de gemeente Venlo geeft de sectie Monumenten en Archeologie van de afdeling Ruimtelijke Ontwikkeling hieraan invulling.

 

Gemeente Venlo
Afdeling Ruimte en Economie

Team Wonen en Leven

Cluster Erfgoed

 

Garnizoenweg 3 gebouw F

Postbus 3434

5912 RK  Venlo

tel 077-359 63466994
cultuurhistorie@venlo.nl

 

 

De gemeente Venlo gaat zorgvuldig om met het bieden van correcte en actuele informatie aan de bezoekers van deze website. Zij kan echter niet garanderen dat deze informatie in alle gevallen foutloos, volledig en actueel is. Komt u informatie tegen die niet correct of verouderd is, dan stellen wij uw reactie bijzonder op prijs.

 

Aan de informatie op deze website van de gemeente Venlo kunnen geen rechten worden ontleend. Verder aanvaardt de gemeente Venlo geen aansprakelijkheid voor schade als gevolg van onjuistheden en/of gedateerde informatie.

 

Het auteursrecht van informatie die via links toegankelijk is ligt bij de eigenaar van de betreffende pagina’s. De gemeente Venlo is niet verantwoordelijk voor de inhoud van de sites waar naar wordt verwezen. Koppeling houdt ook geen bekrachtiging van gegevens in.

 

© 2010-2015 │ gemeente Venlo Monumenten en Archeologie

De 'Venlose Waterlinie'

Venlo was tot aan de opheffing van de vestingstatus in 1867 een stad waarbij het element water nadrukkelijk aanwezig was. Niet alleen het eerste deel van de plaatsnaam (ven) wijst op ‘vochtige’ omstandigheden, ook de vele beken in en rondom de stad, waarop tal van watermolens draaiden, zijn op oude kaarten terug te vinden. Water speelde echter ook een belangrijke rol als verdedigingsmiddel bij de vesting Venlo.

 

Sluisje uit de 18e eeuw

Twan Ernst (cultuurhistorie Venlo): ‘De graafwerkzaamheden werden uitgevoerd in een gebied waarvan bekend was dat zich hier de aan de zuidzijde van de stad gelegen vestingwerken bevonden. Op kaarten van de vesting is op deze locatie een dam in de gracht getekend. Bij het graafwerk stuitte men al snel op het zware muurwerk van deze constructie. Een verrassing was echter de ontdekking van een intacte sluisdeur in wat in vestingtermen een ‘beer’ wordt genoemd’. Stadhuis de Beijer-1

Hindernis

De beer met sluis uit omstreeks 1733, regelde de waterstand in de buitengracht. Het was één van de laatste ‘hindernissen’ voordat het water de Maas instroomde. Natuurlijk vormde de dam een zwakke plek in de verdediging. Een aanvaller zou via deze muur zomaar de gracht kunnen oversteken! Buiten de gracht was daarom een extra versterking in de vorm van een stenen borstwering aangelegd. Muurresten van deze zogenaamde flêche zijn eveneens bij het archeologisch onderzoek teruggevonden. Volgens historisch kaartmateriaal is dit de enige plek rondom de vesting waar een dergelijke versterking werd aangelegd.

 

‘Ook elders aan de zuidzijde van de stad kwamen restanten van de vesting tevoorschijn. En ook hier speelde water een nadrukkelijke rol. In het tracé van de tunnel onder het Koninginneplein werd één van de bruggenhoofden over de voormalige stadsgracht aangetroffen. Daarnaast zijn aan de zuidzijde van de tunnel waarschijnlijk fundamenten gevonden van onder de vestingwal gelegen munitieopslagplaatsen’, aldus Twan Ernst.

 

Watermanagement

Vanaf 1867, het jaar waarin een einde aan de vestingstatus kwam, werden de vestingwerken in rap tempo gesloopt. De rol van water was daarmee nog niet geheel uitgespeeld. Tijdens het archeologisch onderzoek in het tunneltracé werden ook resten aangetroffen van na dat jaar, eveneens met een duidelijke link naar ‘watermanagement’.

 

Ter hoogte van Hotel Wilhelmina en bij de Keulse Poort kon de uit de tweede helft van de 19e eeuw daterende overkluizing van de Sloterbeek worden vastgesteld. Een opvallend detail was verder een waterput die ergens in dezelfde periode in de inmiddels gedempte vestinggracht werd ingegraven. Deze laatste ontdekking is in zijn geheel opgepakt en heeft een plaatsje gevonden in het Julianapark.

 

Links

Vestingkaart van Venlo (1842)