Venlo
 

Algemeen

Cultuurhistorie is de verzamelnaam voor archeologie, cultuurlandschap en monumenten. Het maken van kaders en regels voor bescherming en ontwikkeling van cultuurhistorisch erfgoed is een taak van het Rijk en van gemeenten. Binnen de gemeente Venlo geeft de sectie Monumenten en Archeologie van de afdeling Ruimtelijke Ontwikkeling hieraan invulling.

 

Gemeente Venlo
Afdeling Ruimte en Economie

Team Wonen en Leven

Cluster Erfgoed

 

Garnizoenweg 3 gebouw F

Postbus 3434

5912 RK  Venlo

tel 077-359 63466994
cultuurhistorie@venlo.nl

 

 

De gemeente Venlo gaat zorgvuldig om met het bieden van correcte en actuele informatie aan de bezoekers van deze website. Zij kan echter niet garanderen dat deze informatie in alle gevallen foutloos, volledig en actueel is. Komt u informatie tegen die niet correct of verouderd is, dan stellen wij uw reactie bijzonder op prijs.

 

Aan de informatie op deze website van de gemeente Venlo kunnen geen rechten worden ontleend. Verder aanvaardt de gemeente Venlo geen aansprakelijkheid voor schade als gevolg van onjuistheden en/of gedateerde informatie.

 

Het auteursrecht van informatie die via links toegankelijk is ligt bij de eigenaar van de betreffende pagina’s. De gemeente Venlo is niet verantwoordelijk voor de inhoud van de sites waar naar wordt verwezen. Koppeling houdt ook geen bekrachtiging van gegevens in.

 

© 2010-2015 │ gemeente Venlo Monumenten en Archeologie

Katern over helden, heldinnen en andere Venlose iconen

Vastelaovend en VVV worden tegenwoordig vaak in één adem met Venlo genoemd. Maar wist u dat de Venlonaar in het verre verleden ook al uiting gaf aan de bijzondere identiteit van de stad en aan saamhorigheidsgevoel?

 

De mythische reuzen Valuas (‘Flujas’ in Venloos dialekt) en zijn vrouw Guntrud waren eeuwenlang steevast de voorgangers bij bijzondere festiviteiten in de stad. Verder sprak de spraakmakende Venlose ‘helle-veege’ Gertruid Bolwater lange tijd tot de verbeelding. In het veertiende Venlose Katern leest u er alles over.

 

Iconen van de Venlose stadsgeschiedenis

Valuas, Guntrud en Bolwater zijn mythische stadsfiguren die nooit echt hebben bestaan. Ze zijn in de 17e en 18e eeuw ‘uitgevonden’ om de identiteit en het saamhorigheidsgevoel van Venlo tegen de vijandige buitenwereld te bevestigen. Aan Valuas, Guntrud en Bolwater werden heldendaden toegeschreven:

  • Valuas (Flujas) en zijn vrouw Guntrud hadden Venlo in 96 na Christus gesticht.
  • Gertruid (of Truuj) Bolwater was wijd en zijd bekend vanwege haar heldhaftige optreden tijdens oorlogshandelingen in 1511.

Flujas en Guntrud

Het verhaal van Flujas en zijn vrouw als stichters van de stad Venlo is sinds de 18e eeuw bekend. Het echtpaar zou zich rond het jaar 96 na Christus op een hooggelegen, onbewoonde plek aan de Maas gevestigd hebben. Flujas was hoofdman van de Germaanse stam der Bructeren, die na een nederlaag tegen een andere stam richting de rivier was gevlucht.

 

De nieuwe nederzetting kreeg de naam Venlo (‘hoogte in het veen’), vanwege de ligging temidden van vruchtbare veengronden. De nederzetting maakte een bloeiende tijd door en als dank maakten de inwoners voor hun stichters twee grote beelden, waarvoor zij dag en nacht vuren brandden op de Lichtenberg. Aldus het verhaal.

Gemeentewapen

Truuj Bolwater

In 1511 wilde landvoogdes Margareta van Oostenrijk de stad Venlo inlijven. Eenmaal Venlo veroverd zou de rest van het hertogdom Gelre gemakkelijk volgen, zo was haar redenering. Margareta onderschatte echter de strijdlust van de Venlonaren, zodat haar aanval op een nederlaag uitliep. Het succesvolle verzet van Venlo tegen de supermacht van Margareta van Oostenrijk maakte in die tijd grote indruk.

 

In de strijd om de vrijheid vocht aan Venlose zijde een dappere vrouw mee: Gertruid Bolwater, een strijdlustige ‘mannin’, die vanwege haar ‘onbuijghsaeme moedigheijd’ de legers van Margareta met succes wist af te wenden. Naar haar werd de tegenwoordige Bolwaterstraat in Q4 genoemd.

 

Wolters-Van Wylick

Behalve de verhalen van Flujas, Guntrud en Truuj Bolwater komt de verrassende bouwgeschiedenis van het complex Grote Kerkstraat 27-29 in het nieuwe Venlose Katern aan bod. Tot voor kort werd gedacht dat dit gebouw (bekend als het weeshuis; tot voor enkele jaren werd het pand gebruikt door drukkerij Wolters-Van Wylick) uit 1820 stamt.

 

Bouwhistorisch onderzoek heeft echter uitgewezen dat achter de 19e-eeuwse gevel vier veel oudere gebouwen schuil gaan. Reconstructietekeningen laten zien dat het oorspronkelijke weeshuis past in een reeks mooie gebouwen die in de 16e en 17e eeuw het Venlose stadsbeeld verfraaiden.

 

Veertiende Katern

Alles weten over de tradities en het saamhorigheidsgevoel van uw voorouders? De legenden en achtergronden? Dit en meer is te lezen in het 14e Venlose katern, dat op 11 februari is verschenen.

 

Het katern is verkrijgbaar in de boekhandel, bij het Gemeentearchief en bij de Stadswinkel van Venlo en is rijk geïllustreerd (ISBN 978-90-78038-20-7; winkelprijs € 5,95).

 

Links

Fototentoonstelling Valuas en Guntrud

Venloos topmonument in Grote Kerkstraat krijgt nieuw leven