Venlo
 

Algemeen

Cultuurhistorie is de verzamelnaam voor archeologie, cultuurlandschap en monumenten. Het maken van kaders en regels voor bescherming en ontwikkeling van cultuurhistorisch erfgoed is een taak van het Rijk en van gemeenten. Binnen de gemeente Venlo geeft de sectie Monumenten en Archeologie van de afdeling Ruimtelijke Ontwikkeling hieraan invulling.

 

Gemeente Venlo
Afdeling Ruimte en Economie

Team Wonen en Leven

Cluster Erfgoed

 

Garnizoenweg 3 gebouw F

Postbus 3434

5912 RK  Venlo

tel 077-359 63466994
cultuurhistorie@venlo.nl

 

 

De gemeente Venlo gaat zorgvuldig om met het bieden van correcte en actuele informatie aan de bezoekers van deze website. Zij kan echter niet garanderen dat deze informatie in alle gevallen foutloos, volledig en actueel is. Komt u informatie tegen die niet correct of verouderd is, dan stellen wij uw reactie bijzonder op prijs.

 

Aan de informatie op deze website van de gemeente Venlo kunnen geen rechten worden ontleend. Verder aanvaardt de gemeente Venlo geen aansprakelijkheid voor schade als gevolg van onjuistheden en/of gedateerde informatie.

 

Het auteursrecht van informatie die via links toegankelijk is ligt bij de eigenaar van de betreffende pagina’s. De gemeente Venlo is niet verantwoordelijk voor de inhoud van de sites waar naar wordt verwezen. Koppeling houdt ook geen bekrachtiging van gegevens in.

 

© 2010-2015 │ gemeente Venlo Monumenten en Archeologie

Middeleeuwse Belfeldenaar woonde op 'wit veld'

Tijdens recent historisch onderzoek is ontdekt dat Belfeld vroeger 'Bellefelt' heette. In een document uit 1326 wordt die naam vermeld. Tot nu toe is gedacht dat de eerste naamsvermelding 'Belven' was, maar die conclusie is nu bijgesteld. 'Bellefelt' betekent waarschijnlijk zoveel als 'wit veld'. Dit sluit aan bij andere archeologische ontdekkingen: er is licht 'wit' zand gevonden onder het akkergebied Witveld, en Belfeld kende veel stuifduinen met een lichte zandkleur.

 

'De naam van een gebied zegt iets over het vroegere landschap', vertelt Twan Ernst (Cultuurhistorie Venlo). 'Daarom is het interessant te weten hoe die naam in het verleden is geweest. In 1971 heeft pastoor Th. Driessen onderzoek gedaan naar de Belfeldse parochiegeschiedenis. Toen kwam de naam 'Belven' bovendrijven, die de pastoor ontdekte in een document uit 1326. Die naam heeft hij verklaard'.

Tekst Belfeld_klein

'In 1998 heeft ook prof. dr. M. Schrijnemakers betekenis gegeven aan de naam 'Belven'. Maar als je echt gaat kijken in het document uit 1326, wat we nu gedaan hebben, dan staat daar niet 'Belven', maar 'Bellefelt'. Dit heeft consequenties voor de betekenis van de naam', aldus Ernst.

 

Betekenis 'Belven'

Pastoor Driessen gaf voor de plaatsnaam 'Belven' verschillende verklaringen, zonder een voorkeur uit te spreken. De naam kon staan voor:

  • veld bij een bosje op slechte, hoge zandgrond;

  • paardenveld;

  • of witveld.

Prof. Schrijnemakers verklaarde de naam als volgt:

  • Bel of Belle staat voor wit.

  • De uitgang 'ven' staat voor 'veen'.

  • 'Belven' kan het beste worden verklaard als ‘witteveen’.

Nu duidelijk is dat 'Bellefelt' de eerste schriftelijke naamsvermelding was, komen deze verklaringen op losse schroeven te staan.

 

Betekenis 'Bellefelt'

Wat betekent de naam Bellefelt nu? Twan Ernst: 'De meest logische verklaring van de naam Belfeld is op dit moment ‘wit veld’. Dit sluit aan bij archeologische onderzoeken uit 2007 en 2010. Daarbij is gekeken naar een van de akkercomplexen bij het dorp Belfeld: het Witveld. Onder de akkers van het Witveld bleek stuifzand voor te komen. Dit lichte ‘witte’ zand heeft ongetwijfeld bijgedragen aan het ontstaan van deze veldnaam. Daarnaast waren ook elders in Belfeld omvangrijke stuifduinen aanwezig. De huidige verklaring van de plaatsnaam Belfeld is daarmee niet zo gek. De veldnaam 'witveld' en plaatsnaam 'Belfeld' betekenen feitelijk hetzelfde'.

 

Naam niet gezien door blindheid?

Hoe komt het nu dat pastoor Driessen de naam 'Bellefelt' niet heeft gezien? 'Vanaf 1968 was de pastoor blind', vertelt Twan Ernst. 'Blijkbaar heeft hij het document uit 1326 niet zelf gezien'.

 

Het document is een handgeschreven bericht aan Gerhard Vosken van Swalmen en zijn vrouw Guda van Elmpt. Zij werden verplicht om het burchtleen in het naburige Brüggen (Dilborn) te bebouwen en te bewonen. Deden ze dit niet, dan moesten ze hun goederen te 'Bellefelt' aan de Maas als leen opdragen aan de graaf van Gulik.

 

Links

Landesarchiv NRW Abteilung Rheinland (Düsseldorf)

Kroniek voor Belfeld, Beesel en Swalmen (Loe Giesen, Reuver)

Heemkundevereniging Maas- en Swalmdal